ISSN:2342-0251

Şeyhülislâm Hoca Sadeddin Efendi'nin Manzum Fetvâları II


Osmanlı’da manzum hâlde yazılmış eserler arasında fetvâlar da bulunmuş ve birçok şeyhülislâm veya müftü fetvâlarını manzum hâlde vermişlerdir. Osmanlı’da bu uygulama çok fazla yaygınlaşmış olmasa da bu alanda bir geleneğin oluştuğu görülmektedir. İlk örnekleri 16.yüzyılda görülen bu fetvâlar 17-18. yüzyıllarda da boy göstermiş ve daha sonra iyice azalmıştır. Klasik Türk edebiyatında da orijinal bir tür olarak yerini almış olan bu fetvâların büyük ölçüde 16.yüzyılda Şeyhülislâm Ebussuûd Efendi ile başladığı söylenebilir. Fetvâ kelimesi Arapça fetâ kökünden gelen ve müşkil bir meselenin kaynaklarından araştırılarak güçlü bir cevapla çözülmesini anlatan bir kelimedir. Osmanlı’da manzum fetvâlar kalemi ve kelamı güçlü şairlerinden olan şeyhülislâm veya müftülerin kalemlerinden çıkmıştır. Bu şeyhülislâmların en önde gelenlerinden birisi de padişah hocalığı ile şeyhülislâmlığı bir arada yürütmüş olan Hoca Sadeddin Efendi’dir. Kendisinden sonra oğul ve torunları da şeyhülislâm, kazasker, kadı gibi unvanlarla ilmiyenin yüksek mansıplarında görev yapmışlar ve bu aile fertlerine Hoca Sadeddin Efendi’ye nispetle Hocazâde lakabı verilmiştir. Bu ailenin fertleri ayrıca manzum fetvâ vermede bir gelenek oluşturmuşlar ve her biri en az üç manzum fetvâ vererek öne çıkmışlardır. Mesela Hocazâde Muhammed Bahâî Efendi bilinen 15 civarındaki manzum fetvasıyla ilk sırada yer almaktadır. Hoca Sadeddin Efendi’nin manzum fetvalarından bir kısmını daha önceki bir makalemizde tanıtmıştık. Bu makalede ise daha sonra tespit edilen üç adet manzum fetvâsı tanıtılmaktadır.


Anahtar Kelimeler


Manzum fetvâ, Hocazade, Hoca Sadeddin Efendi, tarihçi.

Yazar: Muhittin ELİAÇIK -
Sayfa Sayısı: 208-213
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/ijla.30209
Tam Metin:
International Journal of Language Academy
E-Mail Aboneliği

E-Bülten'e abone olarak güncel haberlerin mailinize gelmesini sağlayabilirsiniz.

© Copyright Asos Eğitim Bilişim Danışmanlık / Akademik İletişim . Tüm Hakları Saklıdır.