ISSN:2342-0251

Geleneksek Tiyatrodan Çağdaş Tiyatroya Kırgız Tiyatrosu


Çağdaş Kırgız edebiyatı 1917 Ekim Devrimi ile başlar. Tiyatro türünün de Kırgız edebiyatına girişi bu dönemdedir. 1920’li 30’lu yıllarda Kırgız edebiyatına ilk kez giren tiyatro türünün gelişimi, çok hızlı olmuştur. Bu döneme kadar modern anlamda Kırgız tiyatrosunun varlığından bahsetmek mümkün olmasa da sözlü halk kültürü içerisinde geleneksel tiyatro türünden bahsetmek mümkündür. Aslına bakılacak olursa devrimden sonra Kırgız edebiyatına ve sanatına yeni girmiş olan tiyatronun çok kısa sürede hızlı bir gelişim göstermesinde geleneksel Kırgız tiyatrosunun da etkisi vardır. Köklü ve zengin bir sözlü edebiyat geleneğine sahip olan Kırgızlarda, tiyatro olarak nitelendirilebilecek birçok unsur dikkat çeker. Bunların başında “kuudul” olarak adlandırılan “halk mizah ustaları” akla gelir. Kuudulları bir anlamda Kırgız meddahları olarak nitelendirmek yanlış olmaz. Kırgız halk komedyenleri olan kuudullar, kendi yazdıkları parodileri profesyonel bir tiyatro oyuncusu edası ile halkla buluştururlar. Öte yandan bilindiği üzere Kırgız halk edebiyatı denilince akla ilk olarak destan anlatıcılığı gelmektedir. Gerek destanların bazı bölümlerinin bire bir tiyatro diyaloglarını anımsatması, gerekse destan anlatıcılarının tiyatro oyuncularının özelliklerini taşımaları da destanları geleneksel tiyatro ile bağdaştırır. Düğün adetleri içerisindeki bazı ritüeller ve oyunlar da tiyatro özellikleri taşımaktadırlar. Kırgız sosyal hayatında çeşitli eğlence ve törenlerde oynanan oyunların bazılarında tiyatro ögelerini görmek mümkündür Bu çalışmada sözlü halk kültürü içerisinde “geleneksel Kırgız tiyatrosu” olarak nitelendirilebilecek unsurların neler olduğu, bunların hangi yönleri ile tiyatroya yaklaştıkları ve geleneksel tiyatronun çağdaş tiyatroya etkileri üzerinde durulacaktır.


Keywords


Geleneksel tiyatro, çağdaş tiyatro, Kırgız tiyatrosu.

Author: Gül Banu DUMAN
Number of pages: 1-8
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/ijla.39974
Full text:
International Journal of Language Academy
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.