E-ISSN:2342-0251

TÜRK DİL KURUMU (TDK) TARAFINDAN TÜRETİLEN VE ÖNERİLEN “YABANCI KELİMELERE TÜRKÇE KARŞILIKLAR”IN LİSE ÖĞRENCİLERİ TARAFINDAN BİLİNME DÜZEYİ


Dil insanlar arasında iletişimi sağlayan en önemli araçtır. Aynı dili konuşan insanlar aynı kültür, tarih ve coğrafya bilinciyle birbirine bağlanarak milleti oluştururlar. Dil, milleti birbirine bağladığı gibi kuşaklar arasında önemli bir köprü kurar. Bu önemden dolayı Türkçe gelecek kuşaklara bırakılacak en önemli ulusal mirastır. Dünya dilleri arasında kelime alışverişinin olması kaçınılmazdır. Türkçenin son yıllardaki en büyük sorunu, bu kaçınılmaz alışveriş sonucu bünyesine aldığı yabancı sözcüklerdir. İçinde bulunduğumuz yüzyıl itibarıyla, sayıları inanılmayacak kadar artan bu sözcüklerin bir kısmı bazı zorunluluklar sebebiyle dile girmektedir. 12 Temmuz 1932’de Atatürk tarafından kurulmuş olan Türk Dil Kurumu (Türk Dili Tetkik Cemiyeti) millî bir kuruluşumuzdur. “Türk dilini yabancı etkilerden korumak ve geliştirmek” Türk Dil Kurumunun (TDK) yerine getirmeye çalıştığı önemli bir görevidir. Bu görevi yerine getirmek için TDK 1993’te Yabancı Kelimelere Karşılık Bulma Komisyonunu oluşturmuştur. Bu Komisyon yabancı kelimelere Türkçe karşılıklar türeterek ve önererek kamuoyunun karşısına çıkmaktadır. Komisyon son yıllarda Türkçeye girmiş olan selfie, bienal, fax, hit, free shop, referandum, by-pass, mega, sit-com, chat, link, peeling, joystick, otizm gibi kelimelere -en ücra köylerdeki halk kitlelerine kadar yayılmadan ve daha önemlisi mânilere, deyimlere girerek Türk kültürünün malı olmadan- Türkçe karşılıklar önermektedir. Bu bilgiler ışığında, çalışmanın amacı; TDK tarafından yabancı kelimelere Türkçe karşılık olarak türetilmiş ve önerilmiş kelimelerin lise öğrencileri tarafından bilinip bilinmediğini ortaya çıkartmaktır. Bu amaç doğrultusunda TDK genel ağ sayfasında bulunan Yabancı Sözlere Türkçe Karşılıklar Kılavuzu’ndaki 1960 kelimeden günlük hayatta kullanılan 100 kelimenin yer aldığı bir anket formu oluşturulmuştur. Anket formu 352 lise öğrencisine uygulanmıştır. Toplanan veriler yüzde (%) ve frekans (f) analizleri yapılarak incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre beslenme uzmanı (diyetisyen), belgeç/belgegeçer (fax), derin dondurucu (deepfrize), yapboz (puzzle), çıkartma (sticker), özçekim (selfie) vb. kelimelerin lise öğrencileri tarafından bilindiği fakat ayakça (pedal), imce (paraf), duyar (sensör), dur gül (sit-com), soyum (peeling), ilişim (link), para şişkinliği (enflasyon) gibi kelimelerin bilinmediği tespit edilmiştir.


Keywords


Türk dil kurumu (TDK), yabancı kelime, Türkçe karşılık

Author: Cemil ŞAHİN
Number of pages: 108-122
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/ijla.42139
Full text:
Share:
International Journal of Language Academy
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.