TÜRKÇE ÖĞRENCİ SÖZLÜKLERİNDE EŞDİZİMLİLİK BİLGİSİ

Author:

Number of pages: 267-282
Year-Number: 2016-10

Abstract

Eşdizimlilik bilgisi bir dili hem ana dili hem de ikinci dil olarak öğrenenler için önemli bir yeterlilik düzeyidir. Bir sözlükçü hem ana dili konuşurları hem de Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenenler için hazırlanacak öğrenci ya da okul sözlüklerinde eşdizimilik bilgisine mutlaka yer vermelidir. Bir öğrenci sözlüğünde eşdizimlilik bilgisi arttıkça öğrencinin metin çözümleme ve metin oluşturma becerileri de o denli gelişir ve kolaylaşır. Bununla birlikte eşdizimlilik bir sözlükçü için en büyük tehditlerden biridir. Özellikle öğrenci sözlüklerinde eşdizimsel yapılardan ne kadarının, hangi türünün, nerede, nasıl sunulduğu oldukça önemlidir. Eşdizimlilik bilgisinin gelişigüzel verilmesi, olması gereken yerde sunulmaması öğrencilerin gereksinimlerini karşılamadığı gibi sözlüklerin yorucu ve kullanılamaz hâle gelmesine yol açar. Eşdizimsel yapılar bir dilin söz varlığının gözardı edilemeyecek unsurlarından biri olarak sözlüklerin görmezden gelemediği sözcük birleşmeleridir. OALD ve LDCE gibi çağdaş öğrenci sözlüklerinin aksine Türkçe öğrenci sözlüklerinin eşdizimsel yapıları pek önemsemediği, Türkçede eşdizimlilik farkındalığı olmadığından eşdizimsel yapıların gelişigüzel biçimde betimlendiği, çoğu zaman bu yapılara hiç yer verilmediği; deyim, kalıp söz ve birleşik fiil gibi diğer sözcük birleşmeleriyle karıştırıldığı görülür. Eşdizimsel yapıların deyim ve kalıp söz gibi diğer sözcük birleşmelerinden ayrılması, Türkçe öğrenci sözlüklerinde sözlüğün işlevlerine ve türüne göre tutarlı ve sistemli biçimde betimlenmesi gerekir.

abortion clinics in ny abortion process anti abortion facts

Keywords

Abstract

Collocational knowledge is an important level of proficiency for both native speaker and non-native speaker. An lexicographer necessarily need to include the collocation knowledge to mono-lingual and bi-lingual dictionaries of learner or school that will be prepeared for both native speaker and non-native speaker of Turkish. As collocation knowledge increase in a dictionary of learner, so learner’s proficiency of decoding and encoding also develops and gets easy. However, collocation is one of the most major threats in terms of lexicographer. Specially, it is quite important that how many, what type, where, how collocational structures are presented in a learner’s dictionaries. The fact that collocations are throwed together and are presented in the place where they need to stay on causes dictionries to be tiring and unusable; besides, they also not satisfy the needs that learners need. Collocational structures which one can not overlooks as an important item of vocabulary of a language are word combinations that dictionaries can’t also have ignored. Unlike OALD and LDCE which are contemporary learner’s dictionaries, it is understood that learner’s dictionaries of Turkish ignore the collocational structures and they are describes either cursorily because of collocational unawareness specially in monolingual learner’s Turkish and are mostly confused with such other word combinations as idioms, routine, formulaic expressions and compound verbs. Collocational structures need be distinguished form such other word combinations as idioms and formulaic expressions, and need be described in monolingual and bilingual dictionries consistently and systematically.

Keywords