ANADİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE BELİRTEÇ YANTÜMCELERİ: BİR ÖĞRETİM ÖNERİSİ DENEMESİ

Author:

Year-Number: 2017-14
Number of pages: 82-108
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Belirteç yantümceleri, çağdaş dilbilim alanyazınında kapsamlı ve ayrıntılı bir biçimde hem yapısal hem de işlevsel açıdan çalışılmış bir dilbilgisi konusu olarak karşımıza çıkmaktadır. Öngözlemler, anadil olarak Türkçe öğretimi kitaplarında bu dilbilgisi konusunun birbirinden farksız, her biri birbirini yineleyen ve kapsamlı bir betimlemeden uzak görünümler sunduğunu göstermektedir. Bu anlamda, ilgili konuya ilişkin çağdaş dilbilim bulguları, anadil olarak Türkçe öğretimi ortamlarına bütüncül olarak aktarılmış değildir. Bu çalışmanın amacı, bu sorundan yola çıkarak dilbilim alanyazınında ele alındığı biçimiyle belirteç yantümcelerinin hem yapısal hem de işlevsel görünümlerini bütüncül bir biçimde Türkçe eğitim-öğretim ortamlarına aktarmaktır. Bu amaç doğrultusunda, öncelikle belirteç yantümcelerinin dilbilim alanyazınındaki görünümü kapsamlı bir biçimde ele alınmıştır. Daha sonra, Türkçe öğretimi kitaplarında ilgili konuya ilişkin fiilimsi başlığı altında yer alan görünümler ayrıntılı olarak betimlenmiştir. Bu noktada, araştırmada “doküman incelemesi” yöntemi kullanılmıştır. Ardından, bir ara değerlendirme çerçevesinde sunulan öğretim önerisi kapsamında ilgili materyal sunulmuştur. Bu materyal, çağdaş dilbilim bulgularının betimlediği biçimiyle belirteç yantümcelerinin hem yapısal hem de işlevsel anlamdaki tüm özelliklerini içeren bir görünüm sunmaktadır.

Keywords

Abstract

Adverbial clauses are part of the grammar that has been extensively and comprehensively studied in the literature of modern linguistic studies in terms of their structural and functional aspects. Preliminary observations indicate that in the books of teaching Turkish, this subject presents a similar and recursive framework, and that it is far from providing an elegant description. In this respect, the modern findings as to the relevant grammar subject has not been fully transferred to the contexts of teaching Turkish as a native language. The aim of this study is to transfer the structural and functional aspects of this grammar subject into teaching Turkish environments as it has been analyzed in modern grammar studies. To this end, we first provided a comprehensive analysis of adverbial clauses in modern grammar studies. Then, we moved on to desrcibe what has been stated under the title of converbials in the books of teaching Turkish. At this point, we employed the method of “document analysis”. Next, the relevant material was presented within the scope of a teaching proposal presented within framework of an interim conclusion. This material includes all structural and functional aspects of the adverbial clauses as they have been analyzed in modern grammar studies.

Keywords