TEVFİK NEVZAT VE ÖLÜMÜ ÜZERİNE BİR OKUMA

Author:

Number of pages: 134-142
Year-Number: 2016-10

Abstract

Osmanlı son dönemlerinde yaşadığı olumsuzlukları, şekli bir takım düzenlemelerle aşmayı düşünürken bir bakıma kendisini iç meseleleriyle boğuşur halde bulmuştur. Bu olumsuz gidişin bir takım önlemlerle durdurulması denenmiş ve sıkı tedbirler alınmıştır. Tanzimat'la birlikte hızlı ve farklı bir ivme kazanan batılılaşma sürecini, devletin bünyesi kaldıramamış, yaşanan olaylar karşısında algısı zayıflamış, yanlış teşhisin ardından gelen olumsuz neticeler devleti gücünü daha da zayıflatmıştır. Bu gidişattan sadece devlet kurumları değil, devlet dışındaki kurumlar da payını almıştır. Toplumsal beklentiler, dönem içindeki kuvvetli unsuriyet eğilimleri ve Osmanlı tebaasındaki gayr-ı müslimlerin hürriyete cesaretlendirilmeleri, safdil vatandaşların bu cereyana/bu algıya belki art niyetsiz olarak destek vermeleri, devletin konuyla ilgili ciddi birtakım önlemler almasını gerekli kılmıştır. Elbette bu önlemler, yasa koruyucular tarafından normalin üzerinde bir yaklaşımla uygulanmış, bazen bu durum insanların ölümüne sebep olmuştur. Sultan Abdülhamit yönetiminden memnun olmayan bazı kısımların Meşrutiyetten beklentilerinin de boşa çıkmasıyla meydana gelen hayal kırıklığı, devlete olan güvensizliği bir kat daha artırmıştır. İşte siyasal kaosun ve toplumsal depresyonun yaşandığı bu dönemde, İzmir’de edebiyat ve siyasetle ilgilenen, dönemin tanınmış simalarından biri olan Tevfik Nevzat, bu olumsuz ortamın mağdur ettiği kişilerden biridir. Onun ölüm şekliyle ilgili yazılan şeyler, dostlarına yazdığı mektuplar ölümüyle ilgili birçok tereddütü de beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada Tevfik Nevzat’ın ölümüyle ilgili yazılanlardan, kendisinin arkadaşlarına ve kardeşine yazdığı mektuplardan hareketle bahsi geçen vahim olay değerlendirilecektir.

Keywords

Abstract

Negative developments in the last periof of Ottoman Era forced the State to deal with its internal matters, adopting a defensive stance, and naturally taking restrictive measures. Westernization movements, which gained speed and momentum with Tanzimat caused a loss of State’s sensitiviness to the events taking place within itself, thus arriving at wrong solutions with a mistaken diagnosis. Institutions, not only within the State but also outside of it, had their share of this situation. Social expectations, general tendency of the time for nationalism and encouragement of non-muslims inside the Ottoman population with the prospect of independence made it necessary/natural for the State to takea series of measures related to these matters. Certainly, these measures were applied extensively above the normality by the Guardians of the Law and sometimes they resulted in deaths. Dissappointment that was caused by dissatisfaction with Constitutional Monarchy (Meşrutiyet) of certain factions in Society, which were not been pleased with Abdulhamit’s rule, doubled the insecurity felt towards the State. Tevfik Nevzat, who was dealing with literature and politics in İzmir, was one of those persons affected by this negative atmosphere in this period of chaos and social depression. Things written about his death sparked many doubts afterwards. In this study, this sad event is evaluated taking into account the texts written about his death as well as his letters to friends and to his brother

Keywords