International Journal of Language Academy, Yıl 2016 Sayı 10

ÖZ-ETKİNLİK İNANÇLARIN VE BİLGİSAYAR ARACILI İLETİŞİMİN ROLÜNÜ SÖYLEM KURULUŞUNDA İNCELEMEK: İSPANYOLCAYI İKİNCİ DİL OLARAK ÖĞRENENLERİN BOYLAMSAL VAKA ÇALIŞMASI

Olga SANCHEZ CASTRO — 2024-08-29

Bu boylamsal çalışma öz-etkinlik (diğer bir değişle ikinci dil performans yeteneklerin şahsi değerlendirmeleri) ve yüz yüze etkileşimde katılım yapıları ve zamanuyumlu tekst tabanlı bilgisayar aracılı iletişim (ZBAİ) arasındaki bağlantıyı araştırdı. Belirli bir biçimde, bu çalışma iki orta seviyedeki ikinci dili İspanyolca olan öğrencilerinin, bir yüksek ve bir düsük öz-etkinlik öğrenici, katılım yapılarını inceledi, ve ZBAİ'nin sosyal etkileşimi ve etkileşimli katılımı yükseltmek'te rol oynayıp oynamadığı araştırıldı. İncelenen süreçin karmaşıklığına sorumlu olmak için bir karma mod araştırma yaklaşımı seçildi. Bu, çıkım üretim açısından katılımı nicelik olarak belgelemek, yanısıra niteliksel olarak da inceleme, iletişim stratejileri kullanımı, ve bir akademik yıl üzerinde iki vaka çalışmasi öğrenicilerden konuşma işlevleri içerdi. Sonuçlar ZBAİ'nin eşit etkileşimli kontrol ve söylem kuruluşunda etkileşim için fırsatların teşvik edilmesinde olumlu rol oynayabildiğini öneriyor, özellikle daha düşük öz- etkinlikli öğreniciler için.

ÇOCUKLARIN TUTUMLARINDA İNGİLİZCE ÖĞRENMEYE BAŞLAMA YAŞININ ROLÜ

Öznur ÇELİK — 2024-08-29

Bu çalışma 2. sınıfta İngilizce öğrenmeye başlayanlar ile 4. sınıfta İngilizce öğrenmeye başlayanların İngilizceye karşı olan tutumları arasındaki farkı bulmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın amaçları doğrultusunda, nicel bir araştırma uygulanmıştır. Çalışma, 2014-2015 eğitim öğretim yılında, Mersin’in Mezitli ilçesindeki sekiz farklı devlet okulunda, 290 3. sınıf ve 395 5. sınıf öğrencisi ile uygulanmıştır. Veri, gülen yüz dil tutum ölçeği (Smiley Face Language Attitude Scale) ile toplanmıştır. Çalışmanın sonuçları, 2. sınıfta İngilizce öğrenmeye başlayanların 4. sınıfta İngilizce öğrenmeye başlayanlardan daha yüksek olumlu tutum sergilediklerini göstermiştir. Çalışma ayrıca, kız öğrencilerin İngilizceye karşı erkek öğrencilerden daha yüksek olumlu tutum sergilediklerini göstermiştir.

ÖĞRENCİLERİN ETKİLİ BİR İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ALGILARININ YAPILANDIRMACI YAKLAŞIM YOLUYLA İNCELENMESİ

Seda BANLI — 2024-08-29

Etkili dil öğretmeni olgusu, “etkili” kelimesinin çeşitli araştırmacıların yanı sıra belirli bağlamlara göre de farklı yorumlanmasından dolayı en tartışmalı konular arasında yer almaktadır. Önceleri bu olgu, yalnızca öğrencilerin başarısını sağlama ya da hedef dile iyi bir biçimde hakim olma olarak düşünülüyordu. Fakat, Çelik, Arıkan ve Caner (2013)’in de belirttiği gibi öğrenciler artık etkili dil öğretmeninin özellikleri ile ilgili olarak farklı algılar ve beklentiler içerisindedir. Bu varsayımdan hareketle, mevcut çalışma aynı sınıfta fakat başarı seviyeleri, katılım ve derse devam açısından tamamen iki farklı uçta bulunan iki öğrencinin etkili İngilizce öğretmeni olgusu üzerine kişisel teorilerini keşfetmeyi amaçlamaktadır. Veriler, Repertuar çizelgesi tekniği (Rep-Grid) ve deneklerin algılarının daha iyi anlaşılmasını sağlamak amacıyla takip eden bir görüşme yoluyla toplanmıştır. Deneklerin kişisel teorileri, başarılı bir öğrencinin etkili bir İngilizce öğretmenini ağırlıklı olarak pedagojik alan bilgisine sahip biri olarak düşündüğünü gösterirken, “başarısız” öğrencinin ise daha çok öğretmenlerin sınıf davranışları ile ilgili olduğunu göstermiştir.

TÜRK ERASMUS DEĞİŞİM PROGRAMI ÖĞRENCİLERİNİN İNGİLİZCE ÖĞRENİMİNDEKİ KENDİNE OLAN İNANÇLARI

Selen RAMOS — 2024-08-29

Bu çalışma ERASMUS yurtdışı öğrenci değişim programı sırasında Türk öğrencilerin İngilizce öğreniminde kendine olan inançlarıyla ilgili olarak yürütülmüştür. Verileri toplamak için bir vakıf üniversitesinde toplamda 21 öğrenciye anket dağıtılıp, içlerinden 5 öğrenciye ise sözlü mülakat uygulanmıştır.Sonuçlar şunu göstermektedir ki: ERASMUS yurtdışı öğrenci değişim programının değişim öğrencilerinin İngilizce öğrenimi üzerine pozitif bir etkisi olduğu görülmüştür. ERASMUS programı değişim öğrencilerine İngilizce öğrenme becerilerini geliştirmelerinde yardımcı olmuştur.

YABANCI DİLİ İNGİLİZCE OLAN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN YABANCI DİL KAYGILARI VE ONLARIN TÜMEVARIM/TÜMDENGELİM ÖĞRENME ŞEKLİ TERCİHLERİ

Semiha Kahyalar GÜRSOY — 2024-08-29

Kaygı yabancı dil öğrenimi üzerinde önemli etkilere sahip olan faktörlerden biridir. Bu tür bir kaygının sebepleri bir çok farklı nedenler ile açıklanmaya çalışılmıştır. Öğrenme şekli, dil öğrenimi üzerinde çok büyük etkisi olduğu düşünülen faktörlerden bir tanesidir. Bu küçük çaplı çalışmanın amacı da Çağ Üniversitesi Hazırlık Okulundaki orta seviyeli öğrencilerin Dil öğrenme kaygıları ile Tümevarım/Tümdengelim öğrenme şekli tercihleri arasında muhtemel bir ilişki olup olmadığını araştırmaktır. Araştırmaya 33 öğrenci katılmıştır ve 2 adet anket (Yabancı Dil Sınıf Kaygısı Ölçeği ve Tümevarım/Tümdengelim Öğrenme Şekli anketi) uygulanmıştır. Öğrencilerin büyük bir çoğunluğunun (n=15) orta seviyede kaygı duyduğu tespit edilmiştir ve sadece 8 öğrencinin kaygı seviyesinin düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada ayrıca her iki Tümevarım/Tümdengelim öğrenme şeklinin de neredeyse eşit derecede tercih edildiği tespit edilmiştir (Tümevarım/Tümdengelim Mean=41.51, Tümevarım Mean=24.12, Tümdengelim Mean=17.32). Sonuç olarak da öğrencilerin Yabancı Dil öğrenme kaygıları ile onların Tümevarım/Tümdengelim öğrenme şekli tercihleri arasında önemli bir ilişki bulunamamıştır.

İNGİLİZ DİLİ EĞİTİMİNDE KAYGILAR: KAYGILARIN BİRBİRLERİYLE OLAN İLİŞKİLERİ

Ahmet Erdost YASTIBAŞ — 2024-08-29

Kaygı, İngiliz Dili Eğitiminde (İDE) yaygın olarak karşılaşılan bir problemdir ve kaygı ve İDE ile ilgili alınyazında çok çalışılmıştır. Bu çalışmaların çoğu kaygı türlerine (okuma, dinleme, konuşma, yazma ve sınıf kaygısı) ayrı ayrı odaklanmış veya dinleme ve konuşma kaygıları gibi türlerden ikisiyle ilgilenmiştir; fakat ilgili alınyazın kaygının tüm türleri arasındaki ilişkinin Türk İDE bağlamında çalışılmadığını göstermiştir. Bu yüzden bu çalışmanın amacı tüm kaygı türlerinin arasındaki ilişki veya ilişkileri bulmaktır. Çalışmada nicel araştırma deseni kullanılmıştır. 70 Türk yabancı dil olarak İngilizce (YDİ) öğrencisi bu çalışmaya katılmıştır. Veriler, bir dil sınıfında farklı kaygı türlerini ölçmek için kullanılan beş farklı ölçek ile toplanmıştır. Veriler normal dağılım göstermediği için Spearman sıralama korelasyonu very analizinde kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçları dört beceri ile ilgili kaygı türleri arasında korelasyonel bir ilişki olmadığını; ama konuşma kaygısı ile sınıf kaygısı arasında bir korelasyonel ilişki olduğunu göstermiştir. Çalışmanın sonuçları, İngilizce dil sınıflarındaki etkileri açısından tartışılmıştır.

OKUMA KAYGISI PERFORMANSININ IELTS OKUDUĞUNA ANLAMA MADDE ÇEŞİTLERİ ÜZERİNE ETKİSİ

Reza BARZEGAR& Effat HADİDİ — 2024-08-29

Bu makale okuma kaygı düzeyi ve okuduğunu anlama IELTS ve anlama öğe türlerini okuma IELTS L2 öğrenenlerin genel performansı arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon varlığını araştıran bir çalışma bildiriyor. Başlangıçta, 94 katılımcı (73 kadın, 21 erkek) bu çalışmaya katılmıştır. Yabancı Dil Okuma Kaygısı Ölçeği (FLCAS) Farsça versiyonu IELTS Genel Eğitim Okuma Kağıdı ile birlikte uygulandı. Aykırı dışlamak için, iki kutu-ve-bıyık araziler çizildi. Bunun bir sonucu olarak, sadece iki birey dahil edildi ve son örnek 92 katılımcıdan oluşmuştur. Pearson çarpım moment korelasyon dayanarak, okuma kaygı düzeyi ve okuduğunu anlama IELTS genel performansı arasında güçlü bir negatif korelasyon olduğu saptanmıştır. Ayrıca süzme, tarama, sınıflandırma, masa tamamlama ve doğru / yanlış anlama dahil öğe türlerini okuma IELTS okuma kaygı düzeyi ve performans arasında anlamlı bir negatif korelasyon olduğu saptanmıştır. Çalışmanın bulguları L2 öğretim ve değerlendirme için etkileri vardır

AVRUPA BİRLİĞİ’NE ÜYELİK SÜRECİNDE TÜRKÇENİN TERİM SÖZLÜKLERİ

İlhami SIĞIRCI — 2024-08-29

ÖzetTürkiye’nin Avrupa Birliği’ne üye olmasıyla birlikte Türkçe de Avrupa Birliği’nde kullanılan yirmi üç resmi dilden (Almanca, Bulgarca, Çekçe, Danca, Estonca, Fince, Fransızca, Hollandaca, İngilizce, İrlandaca, İspanyolca, İsveççe, İtalyanca, Lehçe, Letonca, Litvanca, Macarca, Maltaca, Portekizce, Romence, Slovakça, Slovence, Yunanca) biri olacaktır. Türkçenin resmi dil statüsünü kazanabilmesi için 23 dilde verilen 8.1 milyon terimin, 600 bin kısaltmanın ve 200 bin deyimin ve 120 bin sayfalık Avrupa Müktesebatının Türkçeye aktarılması gerekiyor. Zira Avrupa vatandaşlarının kanun önünde eşitliklerini teminat altına almak için Topluluk mevzuatını Avrupa vatandaşlarına kendi dillerinde sunmak hukuki bir zorunluluk ve demokratik bir gerekliliktir. Amsterdam antlaşmasının 255. maddesi Avrupa vatandaşına, Komisyonun, Konseyin ve Avrupa Parlamentosunun belgelerine kendi dilinde erişme hakkı verir. Bu da çeviri ve terim çalışmalarını devasa boyutlarda arttırır. Kaldı ki Topluluk hukukunun çevrilmesi gerek demokrasiye saygı, gerekse hukuki belgelere erişim açısından zorunluluktur.Türkiye’de ise, Avrupa Birliği’yle müzakerelere başlanmasından bu yana Birlik’te kullanılan terimlerine karşılık bulma konusunda çok kapsamlı sözlüklerin bulunduğunu ya da çalışmaların yürütüldüğünü söylemek oldukça zordur. Bu terim çalışmaları hem AB çeviri sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesinde hem de hukuk, iktisat, işletme, ekonomi, iletişim, tarım ve tıp gibi teknik alanlarda vatandaşların topluluk mevzuatını anlamalarında son derece önem arz etmektedir.Bu bağlamda Türkiye’nin AB’ye üyelik sürecinde terim sözlüklerinde karşılaşılan sorunların aşılması için neler yapılabilir? AB’de ve ülkemizde bu konuda hangi adımlar atılıyor, üretilen terimlerin doğruluğu nasıl denetlenebilir ve en önemlisi de AB’ye üye olmadan önce Avrupa Birliği Terim Birliği’ne girmek için ne tür çalışmaların yapılması gerekir? Terim sorunları nasıl aşılabilir? Özellikle de terim birliğinin sağlanması için neler yapılabilir? Bu konuda karşılaşılan sorunlar karşılaştırmalı bir yöntemle ele alınacak, çözüm önerileri sunulmaya çalışılacak ve Türkiye’nin atması gereken adımlar tartışmaya açılacaktır.

ORHUN ABİDELERİ VE MASLOW: MOTİVASYON

Zekerya BATUR — 2024-08-29

Bir toplumu diğer toplumlardan ayıran en önemli unsurların başında kültürel değerler gelmektedir. Bu değerler maddi ve manevi değerler olarak sınıflandırılmaktadır. Toplumda yaşayan bireyler bu değerlerin çizdiği çerçeve içerisinde kendilerine yer bulmaktadır. Her birey bu değerler aracılığıyla ait olma duygusu, sorumluluk duyma, saygı duyma, sevilme, başarılı olma ve kendini güvende hissetme duygusunu kazanmaktadır. Bu özellikleriyle geçmişi geleceğe taşıyan milli ve kültürel eserlerin kullanılması farkındalık oluşturulması açısından değer taşıyacağına inanılmaktadır. Günümüz toplumlarında kültürel değerler son derece kaygan zeminlere oturtulmuş, bu zeminlerin ne zaman ve nereye doğru hareket edeceği kestirilememektedir. Bu bağlamda kültürel zenginliklerin ve unsurlarının yerinde ve zamanında kullanılması kaçınılmaz bir hale gelmiştir. Kültürel değerlerde yer alan devlet, vatan, millet, aidiyet duygusu, merhamet, güvence, savaş ve barış gibi kavramların algılanış ve aktarılma nitelikleri geçmiş için hatırlanma, gelecek içinse farkındalık oluşturması açısından dikkate değer bir konu olarak görülmektedir. Özellikle eğitim ve öğretim ortamında hem evrensel hem de milli değerleri aktarırken seçkin örneklerin kullanılması eğitim ve öğretimde daha etkili bir motivasyonun sağlanmasına ortam hazırlanmış olacaktır. Bu anlamda milli değerler taşıyan eserlerin öğretim ortamlarına taşınması farkındalık oluşturması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma nitel bir araştırma olup doküman incelemesine dayalı olarak yapılmıştır. Çalışmanın verileri Muharrem Ergin’in Orhun Abideleri adlı eserinin taranması sonucu elde edilmiştir. Tarama sırasında eğitimde kullanılabilecek motivasyon içerikli cümleler seçilmiştir. Cümleler incelenerek motivasyon unsurları açısından değerlendirilmiştir.

TEVFİK NEVZAT VE ÖLÜMÜ ÜZERİNE BİR OKUMA

Ruhi İNAN — 2024-08-29

Osmanlı son dönemlerinde yaşadığı olumsuzlukları, şekli bir takım düzenlemelerle aşmayı düşünürken bir bakıma kendisini iç meseleleriyle boğuşur halde bulmuştur. Bu olumsuz gidişin bir takım önlemlerle durdurulması denenmiş ve sıkı tedbirler alınmıştır. Tanzimat'la birlikte hızlı ve farklı bir ivme kazanan batılılaşma sürecini, devletin bünyesi kaldıramamış, yaşanan olaylar karşısında algısı zayıflamış, yanlış teşhisin ardından gelen olumsuz neticeler devleti gücünü daha da zayıflatmıştır. Bu gidişattan sadece devlet kurumları değil, devlet dışındaki kurumlar da payını almıştır. Toplumsal beklentiler, dönem içindeki kuvvetli unsuriyet eğilimleri ve Osmanlı tebaasındaki gayr-ı müslimlerin hürriyete cesaretlendirilmeleri, safdil vatandaşların bu cereyana/bu algıya belki art niyetsiz olarak destek vermeleri, devletin konuyla ilgili ciddi birtakım önlemler almasını gerekli kılmıştır. Elbette bu önlemler, yasa koruyucular tarafından normalin üzerinde bir yaklaşımla uygulanmış, bazen bu durum insanların ölümüne sebep olmuştur. Sultan Abdülhamit yönetiminden memnun olmayan bazı kısımların Meşrutiyetten beklentilerinin de boşa çıkmasıyla meydana gelen hayal kırıklığı, devlete olan güvensizliği bir kat daha artırmıştır. İşte siyasal kaosun ve toplumsal depresyonun yaşandığı bu dönemde, İzmir’de edebiyat ve siyasetle ilgilenen, dönemin tanınmış simalarından biri olan Tevfik Nevzat, bu olumsuz ortamın mağdur ettiği kişilerden biridir. Onun ölüm şekliyle ilgili yazılan şeyler, dostlarına yazdığı mektuplar ölümüyle ilgili birçok tereddütü de beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada Tevfik Nevzat’ın ölümüyle ilgili yazılanlardan, kendisinin arkadaşlarına ve kardeşine yazdığı mektuplardan hareketle bahsi geçen vahim olay değerlendirilecektir.

ANADOLU AĞIZLARINDA ÜNLEMLER VE FONKSİYONLARI

Nesrin SİS& Niymet BAHŞİ — 2024-08-29

Bu çalışmada Anadolu Ağızlarında kullanılan ünlemlerin ve ünlem olarak kullanılan kelimelerin fonksiyonlarını tespit etmek amaçlanmıştır. Çeşitli duygu ve istekleri, heyecanları ifade etmeye yarayan ve kimi zaman anlatım gücü cümleninkine denk olabilen ünlemlerin ve ünlem olarak kullanılan kelimelerin, Anadolu ağızlarındaki kullanılışları mana ve fonksiyonları tarama yöntemiyle incelenmiştir. Taranacak eserler Anadolu ağızları ile ilgili tasnifler göz önünde tutularak seçilmiştir. Çalışmada bu tasniflerde yer alan ana gruplar ile her bir grubun alt grubuna ait belirli ağızlar yer almaktadır. Doğu grubu ağızları (Diyarbakır, Erzurum, Kars, Urfa, Keban, Baskil, Ağın, Artvin İli Yusufeli İlçesi Uşhum Köyü Ağzı), Kuzeydoğu grubu ağızları (Rize, Kuzeydoğu İllerimiz Ağızlarından Toplamalar ) ve Batı grubu (Adıyaman, Afyon, Bartın, Kütahya, Malatya, Ordu, Uşak) ağızlarına ait, kaynak eserler, ilgili araştırmalar arasından seçilmiştir. Taramaya esas olarak Anadolu ağızları üzerine yapılan on beş kaynak eser kullanılmış ve taranan bu eserlerdeki ünlemlerin her ağızdaki farklı söyleniş biçimleri dikkate alınmıştır. İncelemede ünlemler ve ünlem görevindeki kelimeler, Anadolu Ağızlarındaki ses ve fonksiyonları bakımından bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Ünlemlerin Doğu grubu ağızlarında, Kuzeydoğu grubu ağızlarında ve Batı grubu ağızlarındaki durumları tablo haline getirilmiştir. Ünlemlerin ağız bölgelerine göre ses değişimleri bakımından gösterdikleri benzerlik ve farklılıklar da tabloya dâhil edilmiştir. Taranan eserlerdeki ünlemler fonksiyonları bakımından da tablolaştırılmıştır.Araştırmanın sonunda, benzerlik ve farklılıklarıyla tespit edilmiş olan ünlemler, Doğu grubu ağızlarında, Kuzeydoğu grubu ağızlarında ve Batı grubu ağızlarında fonksiyonları bakımından yorumlanarak yazı diline göre ses ve fonksiyon yönünden farklılık gösteren ünlemler genel olarak değerlendirilmiştir.

YÜZBAŞI İHSAN’IN KAVÂ?İD-İ İMLA VE TAHRİR İSİMLİ ESERİ IŞIĞINDA 2. ABDÜLHAMİT DÖNEMİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ ANLAYIŞINA BİR BAKIŞ

Umut BAŞAR — 2024-08-29

Osmanlı Türkçesinin öğretimiyle ilgili olarak Tanzimat döneminden itibaren pek çok ders kitabının yazıldığı bilinmektedir. Bahriye Nezareti Tercüme Kalemi’nde Müsevvid Kadıköylü Mehmet İhsan Efendi’nin yazmış olduğu “Kavâ?id-i İmla ve Tahrir” isimli kitap da, Osmanlı Türkçesinin imla ve yazmaya ilişkin kaideleri öğrencilere anlatmak amacıyla kaleme alınmış eserlerden bir tanesidir. Eserde örneklerin çokluğu ve yer yer vazifelerin bulunması, kitabın uygulamalı öğretimi esas aldığını göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Bu kitapta Osmanlı Türkçesinde telaffuzu ve imlası farklı olan kelimeler Yüzbaşı İhsan tarafından tespit edilerek tek tek sıralanmış ve yazara göre doğru şekilleri yazılmıştır. Bununla birlikte imlası verilen kelimelerin etimolojisi hakkında bazı bilgiler de yazar tarafından verilmiştir. Ayrıca eserin “Tahrir” bölümünde yazı türleri ve bunlara ilişkin kurallar da örneklerle açıklanmaktadır. Yazarın eser içerisinde, imla kurallarıyla birlikte yazılı anlatım türlerine ve yer yer dil bilgisi açıklamalarına da yer vermiş olması, yazarın yazılı anlatım becerisine bir bütün olarak baktığının bir göstergesidir. Eser, dönemin Türkçesindeki imla ve yazı kurallarının neler olabileceği konusundaki tartışmaları tespit etmek ve dönem içerisinde dil bilgisi öğretiminin nasıl yapıldığı konusunda fikir yürütebilmek açısından oldukça önemlidir. Çalışmamızın temeli, bu eseri Latin harflere aktararak eserde geçen dil bilgisi terimlerini tespit etmek ve bu terimleri bir dizin ile açıklayarak, eserdeki dil bilgisi öğretimini ortaya koymaktan ibarettir. Ayrıca Yüzbaşı İhsan’ın hayatı ve üslubu hakkında bilgiler verilmiştir. Araştırma, tarama yöntemi ile hazırlanmış, bu doğrultuda dönemin gramer çalışmaları da incelenmiştir.

İLKOKUL ÖĞRETMENLERİNİN DEMOKRATİK DEĞERLERE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Alper Sezgin ÇİFTÇİ& Salih Zeki GENÇ — 2024-08-29

Demokrasi bireylerin hayatı boyunca kullanacakları bir olgudur. Özellikle ilkokulda öğretmenlerin önemli bir rol model olması öğrencilerin demokrasi kavramının gelişmesinde, öğretmen tutumlarının önemini arttırmaktadır. Demokrasi kavramının öğrencilerde tam oturması için demokratik bir ortamda demokrasi eğitiminin verilmesi gereklidir.Bu araştırmada; İlkokul öğretmenlerinin demokratik tutumları belirlenmeye çalışıldı. Çalışma grubunu 2013-2014 eğitim öğretim yılında Bursa ili merkez ilçelerinde bulunan 30 ilkokulda görev yapan 694 ilkokul öğretmeni oluşturmaktadır. Demokratik değerler açısından 1-3 çocuğa sahip öğretmenlerin çocuğu olmayan öğretmenlere göre daha çok özgürlük hakkına önem verdikleri, dul öğretmenlerin, bekâr ve evli öğretmenlere göre daha çok özgürlük hakkına önem verdikleri, yüksek lisans mezunu öğretmenlerin lisans mezunu öğretmenlere göre daha çok eğitim hakkına önem verdikleri gözlemlenmiştir.Araştırmada veriler Selvi (2007) tarafından geliştirilen “Sınıf Öğretmenleri Demokratik Değerler Ölçeği” ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile elde edilmiştir. Araştırma sonucu elde edilen veriler SPSS bilgisayar programında analiz edildi. Cinsiyete ve medeni duruma göre karşılaştırmalarda t testi, mezun olunan okul, yaş, kıdem ve çocuk sayısı arasındaki anlamlılığı test etmede tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır.

Yabancılara Türkçe Öğretiminde Dilsel Becerilerin Gelişimine Yardımcı Aktivitelerin Önem Derecelerinin AHS ile Belirlenmesi

Arife Can GÖKSU& Mustafa ARSLAN — 2024-08-29

Çalışmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğretimi esnasında dilsel becerilerin gelişimine yardımcı, öğretilenleri destekleyici, pekiştirici ve öğrencinin Türkçeyi kullanma becerisini arttırıcı etkinliklerin karşılaştırılması ve önem derecelerinin belirlenmesidir. Uzman görüşüne başvurmak ve ilgili kaynakları taramak suretiyle yabancı dil olarak Türkçe öğretimi için gerekli kriterler, alt kriterler ve alternatifler belirlenerek Analitik Hiyerarşi Süreci bağlamında ölçmeyi sağlayacak nitelikte anket soruları hazırlanmış ve yabancı dil olarak Türkçe öğretimi yapan uzmanlarla yüz yüze görüşme şeklinde veriler toplanmıştır. Araştırmada, Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ile elde edilen veriler Excel programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çalışma sonucunda yabancı dil olarak Türkçe öğretimi sürecinde kazanılması hedeflenen dört temel becerinin (okuma, dinleme, konuşma, yazma) ve derse yardımcı etkinliklerin önem dereceleri yüzdelik oranlarla tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde geliştirilmesi hedeflenen dört temel beceriden en önemlisi % 48 ile konuşma becerisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunu % 33 ile dinleme ve % 11 ile okuma takip etmektedir. Yazma ise % 8 oranında önemli bulunmuştur. Dili etkin bir biçimde öğrenmeye yönelik etkinlikler arasında yapılan karşılaştırmada ise % 22’lik oranla Türkçe konuşulan ortamlarda belli bir süre yaşamak ilk sırayı almaktadır. Bu çalışmadan çıkan sonuçlara göre Türkçe öğreten veya öğrenen bireyler, kazandırılması/kazanılması düşünülen temel beceriye göre hangi etkinliklere ne oranda ağırlık verilmesi gerektiğine kolaylıkla karar verebileceklerdir.

VAKA ÇALIŞMASI: DUYUŞSAL VEYA BİLİŞSEL FAKTÖRLER İNGİLİZ DİLİ EĞİTİMİ ÖĞRENCİLERİNİN DERS DIŞI OKUMALARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ?

Dilek TÜFEKÇİ CAN& Mehmet BAŞTÜRK — 2024-08-29

Okuma, İngiliz Dili Eğitimi araştırmacılarının sürekli ilgilendikleri bir konudur. Yabancı Dili İngilizce olarak öğrenen öğrencilerin amacı hem akademik konular hem de sosyo-kültürel ortamlarda kayda değer miktarda bilgi elde etmektir. Ne var ki, İngilizce Öğretmenliği bölümlerinde okuyan öğrenciler ders dışı okuma yapmanın onların belli başlı dil becerileri kazanmalarına tartışmasız bir şekilde katkıda bulunacağını bilseler de genellikle ders dışı okuma faaliyetlerinde yer almazlar. Okuma üzerine öğrencileri motive eden ve motive etmeyen bazı deneysel çalışmalar bulunmaktadır. Ancak ders dışı okumalarda duyuşsal mı yoksa bilişsel faktörlerin mi öğrencilerin motivasyonları üzerinde etkili olup olmadığı konusunda oldukça sınırlı sayıda araştırma bulunmaktadır. Bu nedenle, bu çalışmada ilk önce ders dışı okuma ve motivasyon ile ilgili literatür yabancı dil ve ikinci yabancı dil bağlamında incelenmiştir. Daha sonra ise, Balıkesir Üniversitesi, İngiliz Dili Öğretmenliği bölümünde okuyan 25 öğrenciyi kapsayan bir vaka çalışması yapılmıştır. Öğrencilerden İleri Okuma ve Yazma I dersinin bir parçası olarak İngiliz Edebiyatının klasik eserlerini kapsayan bir edebi eseri seçip ders dışı okuma yaparak üç ile beş ay arasında bitirmeleri istenmiştir. Çalışmanın sonucunda boş zamanlarında öğrencilerin yaygın bir şekilde bilgisayar ve cep telefonu kullanmayı seçmelerinden dolayı motive olamadıkları ortaya çıkmıştır. Çalışma aynı zamanda Facebook, WhatsApp, twitter, snap chat, messenger, line ve diğer birçok on-line uygulamayı kapsayan dijital dünyanın ders dışı okumada ciddi bir engel oluşturduğunu ortaya çıkarmakla birlikte İngiliz Dili Eğitimi öğrencilerinin kendileri için gerekli olan ders kitapları dışında yok denecek kadar az ders dışı okuma yaptıkları sonucuna varmıştır.

GAZETE REKLAM METİNLERİ YOLUYLA TAMLAMALARIN ÖĞRETİMİ

Ata ATAK& Betül ÇETİN — 2024-08-29

Yabancı dil derslerinde kullanılan ders malzemelerinin hazırlanmasında özgün metinler ve yapay metinler kullanılabilir. Yabancı dil öğretiminde kullanılan ders malzemeleri öğrencileri özgün dil kullanımlarına yönlendirmelidir. Malzemeler, öğrenciyi özgün dil kullanımlarına yönlendirmesi gerektiği savunusu çerçevesinde ele alındığında derslerde özgün metinler kullanmanın büyük önem taşıdığı sonucuna varılmaktadır. Öğrenciyi özgün dil kullanımına yönelten ve yabancı dili iletişimsel amaçlar için kullanma olanağı tanıyan bu metinler, dil öğreniminde başarıyı arttırmaktadır. Ancak özgün metinlerin başarılı olarak kullanılması için bu metinlerin incelenerek hangi yapıların ya da hangi dilsel birimlerin kullanımı için uygun olduklarının betimlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada özgün dil verileri sunan reklam metinleri ele alınmıştır. Türkçe reklam metinlerinde sözcük düzeyinde; niteleme sıfatları, metne hareketlilik kazandıran canlı ve dinamik eylemler, gösterme ve zaman belirteçleri sıklıkla kullanılırken sözdizimi düzeyinde ad öbeklerinin bir tümceye eşit olduğu eksik yapılar kullanılmaktadır. Bu ad öbekleri içinde tamlamalar önemli bir yere sahiptir. Reklam metinlerinin tamlamaların öğretimi amacıyla kullanıma uygun örnekler sunup sunmadığını betimlemek amacıyla 31 gün süreyle 3 ayrı gazetede yer alan reklam metinleri taranmıştır. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde reklam metinlerinde belirtisiz ad tamlamalarının belirtili ad tamlamalarına oranla daha sık kullanıldığı sonucuna varılmıştır. Alanyazında tamlamalarının nasıl ele alındığına yönelik açıklamalara da yer verilen bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde tamlamaların öğretimi amacıyla kullanılabilecek ders malzemesi örneği sunulmuştur. Sunum Uygulama Üretim Modeli çerçevesinde sunulan ders malzemesi örneği bir gazeteden alınmış özgün bir reklam metninin nasıl kullanılabileceğine yönelik bir öneri niteliği taşımaktadır.

„TOKO DEMO 5“ ADLI ALMANCA DERS KİTABINDA KULLANILAN DİNLEME METİNLERİNİN GERÇEK HAYATI YANSITMALARINA İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA

Mazlume DEMİRCİ& Ruveyda H. ÇEBİ KOZALLIK — 2024-08-29

Ders kitapları okul derslerinde kullanılmak için hazır hale getirilmiş basılı eserlerdir. İçerisinde dersin işlenişine uygun olarak okuma ve dinleme metinleri, resim ve grafikler veya etkinlik ve çalışmalar gibi yardımcı unsurlar bulunmaktadır. Böylece bu kitaplar, hem öğrenci için, hem de öğretmen için öğrenirken veya öğretirken en önemli yardımcı kaynak olarak kabul edilmektedirler. Ders kitapları hakkında eskiden beri süregelen tartışmalar vardır, teoride ve pratikte bu kitaplar özellikle de yabancı dil öğretimi alanında çeşitli yönleriyle yetersiz kaldıkları hususunda eleştirilmektedirler. Bu çalışmada, almanca dersinde kullanılan „Toko Demo 5“ ders kitabı içerisindeki dinleme metinleri, döküman inceleme yöntemiyle incelenmiştir ve gerçek hayatı yansıtmalarına ilişkin kriterlere olan uygunluğu araştırılmıştır. Sonuçlar, „Toko Demo 5“ kitabındaki dinleme metinlerinin, gerçek hayatı yansıtmadığını ortaya koymaktadır.

EKRANDAN OKUMAYA YÖNELİK TUTUM ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Havva YAMAN& Abdullah DAĞTAŞ — 2024-08-29

Bu araştırmanın amacı, öğrencilerin ekrandan okumaya yönelik tutumlarını değerlendirmeye yönelik bir ölçek geliştirmek ve bu ölçeğin geçerlilik ile güvenirlik analizlerini gerçekleştirmektir. Araştırmanın örneklemini Sakarya ilinde 5, 6, 7 ve 8. sınıflarda öğrenim görmekte olan toplam 297 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Faktör analizi sonucunda toplam varyansın % 58,92’sini açıklayan, 36 madde ve iki alt boyuttan oluşan bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Bu alt boyutlar “ekrandan okumanın okumaya yönelik tutuma olumlu etkileri” ve “ekrandan okumanın okumaya yönelik tutuma olumsuz etkileri” adını taşımaktadır. Ölçekte yer alan maddelerin tamamı %27’lik alt ve üst gruplar için ayırt edicidir (p<0,05). EOYTÖ’nün iç tutarlık katsayısı 0,967; birinci boyut için 0,961 ve ikinci boyut için 0,954 olarak tespit edilmiştir. Bu bulgulara göre EOYTÖ’nün okullarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.

TÜRKÇE ÖĞRENCİ SÖZLÜKLERİNDE EŞDİZİMLİLİK BİLGİSİ

Nuh DOĞAN — 2024-08-29

Eşdizimlilik bilgisi bir dili hem ana dili hem de ikinci dil olarak öğrenenler için önemli bir yeterlilik düzeyidir. Bir sözlükçü hem ana dili konuşurları hem de Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenenler için hazırlanacak öğrenci ya da okul sözlüklerinde eşdizimilik bilgisine mutlaka yer vermelidir. Bir öğrenci sözlüğünde eşdizimlilik bilgisi arttıkça öğrencinin metin çözümleme ve metin oluşturma becerileri de o denli gelişir ve kolaylaşır. Bununla birlikte eşdizimlilik bir sözlükçü için en büyük tehditlerden biridir. Özellikle öğrenci sözlüklerinde eşdizimsel yapılardan ne kadarının, hangi türünün, nerede, nasıl sunulduğu oldukça önemlidir. Eşdizimlilik bilgisinin gelişigüzel verilmesi, olması gereken yerde sunulmaması öğrencilerin gereksinimlerini karşılamadığı gibi sözlüklerin yorucu ve kullanılamaz hâle gelmesine yol açar. Eşdizimsel yapılar bir dilin söz varlığının gözardı edilemeyecek unsurlarından biri olarak sözlüklerin görmezden gelemediği sözcük birleşmeleridir. OALD ve LDCE gibi çağdaş öğrenci sözlüklerinin aksine Türkçe öğrenci sözlüklerinin eşdizimsel yapıları pek önemsemediği, Türkçede eşdizimlilik farkındalığı olmadığından eşdizimsel yapıların gelişigüzel biçimde betimlendiği, çoğu zaman bu yapılara hiç yer verilmediği; deyim, kalıp söz ve birleşik fiil gibi diğer sözcük birleşmeleriyle karıştırıldığı görülür. Eşdizimsel yapıların deyim ve kalıp söz gibi diğer sözcük birleşmelerinden ayrılması, Türkçe öğrenci sözlüklerinde sözlüğün işlevlerine ve türüne göre tutarlı ve sistemli biçimde betimlenmesi gerekir.

YAZMA MOTİVASYONU ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Havva YAMANÜzeyir SÜĞÜMLÜ & Tuğba DEMİRTAŞ — 2024-08-29

Bu araştırma, ortaokul düzeyinde eğitim görmekte olan öğrencilerin yazma motivasyonlarının belirlenmesine yönelik bir ölçme aracı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek; 4 alt boyuttan oluşmaktadır. Bu boyutlar, yazmaya yönelik özyeterlik, duyuşsal durum, sosyal kabul, fiziksel durum olarak sıralanmaktadır. Yazma Motivasyonu Ölçeği’ndeki toplam madde sayısı 28’dir. 3 dereceli Likert tipi olarak hazırlanan bu ölçekten alınabilecek en yüksek puan 84, en düşük puan ise 28’dir.

ANALYSE SEMIO-PASSIONNELLE DU ROMAN « AŞK-I MEMNU » DE HALİD ZİYA UŞAKLIGİL

Eda ÇORBACIOĞLU GÖNEZER — 2024-08-29

10. yüzyıldan itibaren tutku kelimesi Fransızca ya da İngilizcede Hz İsa’nın çektiği acılar için kullanıldı ve bu kelime ruhun hastalığı olarak değerlendirildi. Fakat günümüzde tutku kavramı değişim gösterdi. Tutku kavramı her şeyden önce klasik çağda Batı felsefesinde kendini göstermiştir, daha sonra da bu kavram psikoloji ve sosyolojide ortaya çıkmıştır. Tutku şiddetli ve sürekliliği olan duygu durumudur ve bu durum insanda psikolojik dengesizliklere de sebep olabilir. Psikoloji bilimi ise günümüzde tutku kavramını nesneye karşı yoğun, kendine özgü ve sürekli bir bağlılıkla kendini gösteren bir duygu durumu olarak ifade ediyor. Bu durum öznenin kişiliğini etkiliyor ve öznenin davranışlarının belirlenme sürecinde etkili oluyor. Öznenin bu tutkusal gelişimi tutkusal dizge üzerinde gösterilebilir. Tutkusal dizge evrelerden oluşur ve her bir evre dizge üzerinde gösterilebilir. Tutkusal dizge üzerinde bulunan bu evreler şu şekilde sıralanabilir: Tutkusal dizgenin ilk evresi düzenleyiş evresidir. İkinci evre duyarlılık evresi, üçüncü evre duygulanım evresi ve son evre ise ahlaki yönden değerlendirme evresidir. Metinlere kıyasla bu evreler değişim gösterebilir. Bazı evreler seçilebilir ya da evrelerin yerlerinde değişiklikler yapılabilir. Aşk romanları da bu evreleri içerir ve bu evreler romanın öznesinin tutkusal gelişiminin izlenmesine yardımcı olur. Halid Ziya Uşakligil’in ünlü romanı Aşk-ı Memnu da birçok tutkusal dizge içermektedir. Bu romandaki her bir tutkusal dizge evreler üzerinde incelenebilir.

DEDE KORKUT KİTABI’NDA ÖRTMECE SÖZLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Servet KARÇIĞA — 2024-08-29

Canlı bir varlık olan ve sürekli gelişen ve değişen bir dil, içinde neşet ettiği toplumun dünya görüşünden doğrudan etkilenir. Bir dile ait kelimeler, o dili konuşan insanların belleği gibidir. O bellekte yer alan kelimelerin çoğu nedensizken yani kelimelerin anlamlarını nereden, nasıl aldığı bilinmezken insanların kelimelere yüklediği farklı anlamlarla kelimeler zamanla nedenli hale gelir. Nedensizken nedenli hale gelen kelimelere/ tabirlere örtmece sözler de örnek olarak verilebilir. İsminden de anlaşıldığı üzere örtmece sözlerde toplum tarafından bir nedenle uygun görülmeyen nesnenin, kavramın veya bir olaya dayalı hakikatin gizlenerek veya dolaylı yollarla söylenmesi vardır. Kişinin kendini güvende ve mutlu hissetmesini, insanlarla daha rahat iletişim kurmasını sağlayan örtmece sözlerin teoloji, sosyoloji, psikoloji, dil bilimin alt dalları olan ad bilimi ve anlam bilimiyle yakından ilgisi vardır. Örtmece sözlere kültür odaklı anlam bilimsel bir olay nazarıyla bakılabilir çünkü ahlak, edep, erdem, saygı, üzüntü, korku gibi kavramların bir sonucu olarak ortaya çıkan örtmece sözler üzerine yapılan çalışmalar, o dili konuşan milletin kültürü hakkında önemli ipuçları verir. Bu çalışmada, öncelikle örtmece sözün ne olduğu hakkında bilgi verilecektir. Sonra Türk dili ve edebiyatının en önemli eserlerinden biri olan Dede Korkut Kitabı’nın söz varlığındaki örtmece sözler tespit edilerek bu sözleri Oğuz Türklerinin nerede, neden ve nasıl kullandıkları etraflıca açıklanacaktır.

DEDE KORKUT KİTABI’NDA ÖRTMECE SÖZLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Servet KARÇIĞA — 2024-08-29

İNGİLİZCEYİ YABANCI DİL OLARAK ÖĞRENEN SINIFLARDA SÖZDİZİMSEL OLARAK FARKLI OLAN TEŞHİR VE GÖNDERGESEL SORULARIN ÖĞRENCI CEVAPLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Seyit Deniz YILMAZ — 2024-08-29

Dil sınıflarındaki teşhir ver göndergesel sorularını inceleyen birçok araştırma bulunmaktadır. Teşhir sorularının gerçek iletişimi daha iyi temsil ettiği düşünülen göndergesel soruları genellikle sayıca geçtiğinin bulunmasına rağmen, iletişimsel hedefleri daha öncelikli olan sınıflar teşhir ve göndergesel sorular açısından yeterince incelenmemiştir. Bu sebeple, 10 adet orta seviye öğrencisi ve bir anadili İngilizce olan öğretmenin oluşturduğu, iletişim ve konuşma becerilerinin ön planda olduğu bir sınıf kameraya çekilmiştir. Öğretmen ve öğrenciler arasındaki konuşmaların çevriyazıları teşhir ve göndergesel soruların sıklığını, sözdizimsel farklılıklarını ve bunların öğrenci cevapları üzerindeki etkilerini bulmak amacıyla analiz edilmiştir. Literatürdeki kanıtların aksine, sonuçlar göndergesel soruların bütün soruların dörtte üçünü kapsayarak teşhir sorularını sayıca geçtiğini ve öğrencilerin bunlara daha uzun cevaplar verdiğini göstermiştir. Ayrıca öğretmen soru çeşitlerini ve sözdizimsel yapılarını konuşmalar sırasında değiştirmiştir. Literatürdeki diğer çalışmalara kıyas yapılarak sonuçlar üzerinden çıkarımlarda bulunulmuştur.

TÜRKİYE’DEKİ İNGİLİZCE ÖĞRETMENLİĞİ ÖĞRETMEN YETİŞTİRME PROGRAMLARININ İNGİLİZCE’Yİ YABANCI DİL OLARAK ÖĞRETECEK ÖĞRETMEN ADAYLARI VE EĞİTMENLERİNİN BAKIŞ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Ferhan KARABUĞA — 2024-08-29

Öğretmen yetiştirme programlarının sistematik bir değerlendirmeye ihtiyaç duyması meselesi birçok araştırmacı tarafından vurgulanmaktadır. Mevcut çalışma İngilizce’yi yabancı dil olarak öğretecek öğretmen adaylarının ve eğitmenlerinin Türkiye’deki İngilizce öğretmenliği programlarına yönelik görüşlerini Peacock’ın (2009) değerlendirme modeli aracılığıyla araştırmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma 4. sınıfta okuyan İngilizce öğretmenliği bölümü öğrencileri ve eğitmenlerinden anket ve röportajlar aracılığıyla toplanan verilere dayanmaktadır. Çalışma sonuçları aday İngilizce öğretmenlerinin katıldıkları İngilizce öğretmenliği programından genel olarak memnun olduklarını göstermiştir. Bununla birlikte, İngilizce öğretmenliği programlarının bazı eksikliklere sahip olduğu belirtilmiş ve bu eksikliklerin giderilmesi için dikkate alınabilecek bazı önerilerde bulunulmuştur.

TÜRKÇE ÖĞRETMEN ADAYLARININ EĞİTSEL İNTERNET KULLANIM ÖZ YETERLİLİKLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Erhan AKIN — 2024-08-29

Türkçe öğretimini daha etkili ve verimli kılmak için teknolojinin bütün imkânları işe koşulmalı, yapılandırmacı eğitim sisteminin gereği olarak eğitime tabi olanların bireysel farkları dikkate alınmalı ve dil eğitimi herkese uygulanabilir hâle getirilmelidir. Türkçe öğretiminde görev alan ya da bu işi planlayan kişiler iletişim çağı olan bu çağda internet tabanlı eğitimi göz ardı etmemeli, Türkçeyi doğru, etkili, kalıcı ve zamandan tasarruf ederek öğretmenin en büyük yollarından birisinin de internet tabanlı eğitimden yararlanma yöntemi olduğunu unutmamalılar. Bu durum Türkçe öğretmen adaylarının, eğitsel internet kullanmaları hususunda gerekli eğitime tabi tutulmaları ve bu yönde yapılacak çalışmalara katılmaları gerektiği gerçeğini daha da önemli kılmaktadır. Bu çalışmada amaç, Türkçe öğretmen adaylarının eğitsel internet kullanma öz yeterliliklerini belirlemek ve bunu çeşitli değişkenler açısından incelmektir. Çalışma, Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi bölümünde öğrenim gören 231 öğretmen adayı üzerinde yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama aracı olarak Şahin (2009) tarafından geliştirilip geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış olan Eğitsel İnternet Kullanım Öz Yeterliği İnançları Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Spss For Windows 22.0 programı kullanılmıştır. Çalışma sonucunda; araştırmaya katılanların eğitsel internet kullanım öz yeterlik inancı düzeyi yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmaya katılanların eğitsel internet kullanım öz yeterlik inancı puanları ortalamalarının anne-baba eğitim düzeyi, sosyo ekonomik düzey, cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir farklılık göstermezken, sınıf değişkeni açısından dördüncü sınıflar lehine anlamlı farka rastlanılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda çalışmayla ilgili önerilerde bulunulmuştur.