ISSN:2342-0251

ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNE AİT BİR ESER: ÖMEROĞLU’NUN DESTÂN-I MUHAMMED MESNEVİSİ


Hikâye türü modern bir tür olarak yeni olsa da hikâye etmeye dayanan eserler insanlık tarihi kadar eskiye gitmektedir. İnsanlar her dönem kendileri için önemli olan ya da kendi hayatlarını derinden etkileyen olay ve durumları sözlü ya da yazılı olarak hikâyeleştirmiş ve sonraki nesillere aktarmışlardır. Türk edebiyatında da bir çeşit hikâye etme sanatı olan destancılık geleneği çok eskilere dayanır. Birçok destanın kendisi değilse bile adları günümüze kadar ulaşmıştır. Eski Anadolu Türkçesi döneminde de Anadolu’da zengin bir hikâyecilik geleneği vardır. Bu dönemde İslam dinî çerçevesinde çok sayıda konu meddahlar tarafından hikâyeleştirilerek halk meclislerinde okunmuştur. Allah, Kur’an, Hz. Muhammed, dört halife, sahabeler, din büyükleri, din uğruna yapılan savaşlar, dinin esasları hep kendilerine bu hikâyelerde yer bulmuşlardır. Ayrıca bu dönem hikâyelerinde İran ve az da olsa Bizans edebiyatlarının da etkisi vardır.Eski Anadolu Türkçesi döneminde eser veren meddahlardan biri de Ömeroğlu’dur. Ömer-oğlu’nun günümüze kadar ulaşan ve bilinen tek bir seri vardır: Destân-ı Muhammed. Ömeroğlu hakkında bu eser dışında dışında hiçbir kaynak yoktur. Eserin birlikte olduğu hikâyelerin genelde eski Anadolu Türkçesi özellikleri taşımasından dolayı 14. yüzyıla yakın bir dönemde yaşadığı düşünülebilir. Bu çalışmada Ömeroğlu’nun Destân-ı Muhammed adlı mesnevisi ele alınarak eserin transkripsiyonlu metni, çevirisi, dizini verilerek eserin belli başlı dil özelliklerine değinilecektir. Bu çalışmayla birlikte bu eser ilk kez gün ışığına çıkmış olacak ve ilim âlemine tanıtılacaktır.


Anahtar Kelimeler


Hikâye, Destan, İslam Dini, Hz. Muhammed, Türk Dili, Eski Anadolu Türkçesi, Ömeroğlu, Mesnevi.

Yazar: Serhat KÜÇÜK -
Sayfa Sayısı: 192-237
DOI: http://dx.doi.org/10.18033/ijla.4145
Tam Metin:
International Journal of Language Academy
E-Mail Aboneliği

E-Bülten'e abone olarak güncel haberlerin mailinize gelmesini sağlayabilirsiniz.

© Copyright Asos Eğitim Bilişim Danışmanlık / Akademik İletişim . Tüm Hakları Saklıdır.