ISSN:2342-0251

Şeyhülislâm Hoca Sadeddin Efendi'nin Manzum Fetvâları III


Osmanlı’da manzum biçimde kaleme alınan eserler arasında fetvâlar da yer almış ve şeyhülislâm veya müftülerden bazıları fetvâlarını nazmen vermişlerdir. Çok fazla yaygınlaşmayan bu uygulama zaman içinde bir geleneğe dönüşmüştür. Bir çeşit süs ve çeşni gibi görülen bu uygulama ile Türk edebiyatına önemli bir nazım türü de eklenmiştir. Bu fetvâlar 16.yüzyılın ilk yarısından itibaren artarak 18. yüzyıla kadar devam etmiş, sonra azalmıştır. Bu fetvâların başlangıcı 16.yüzyılın ilk yarısında şair kimlikleriyle tanınmış Şeyhülislâm Kemalpaşazade, Sadi Çelebi ve Ebussuûd Efendilere dayandırılabilir. Arapça fetâ kökünden gelen fetvâ sözcüğü, müşkül meselelerin kaynaklarından araştırılarak güçlü cevaplarla çözülmesini anlatan bir sözcüktür. Osmanlı’da manzum fetvâlar kalem ve kelamca güçlü şeyhülislâm veya müftülerce verilmiştir. Bu şeyhülislâmların önde gelenlerinden birisi de padişah hocalığı ile şeyhülislâmlığı bir arada yürütmüş olan Hoca Sadeddin Efendi’dir. Kendisini müteakiben oğul ve torunları da şeyhülislâm, kazasker, müderris, kadı gibi yüksek ilmiye görevleri yapmışlar ve Hoca Sadeddin Efendi’ye nispetle kendilerine Hocazâdeler denilmiştir. Bu ailenin fertlerinin manzum fetvâ vermede bir gelenek oluşturduğu ve her birinin çok sayıda manzum fetvâ ile öne çıktığı görülmektedir. Bunlardan Hocazâde Muhammed Bahâî Efendi tespit edilen 20’ye yakın manzum fetvasıyla en önde yer almaktadır. Araştırmalarımız devam ettikçe bu sayı sürekli değişmekte olup bundan dolayı da yazdığımız makaleler sürekli güncellenmektedir. Bu alienin atası Hoca Sadeddin Efendi’nin manzum fetvalarından bir kısmını daha önce iki makalemizle tanıtmıştık. Bu makalede ise sonradan ortaya çıkan üç adet manzum fetvâsı tanıtılmaktadır.


Keywords


Manzum fetvâ, Hocazade, Hoca Sadeddin Efendi, tarihçi.

Author: Muhittin ELİAÇIK
Number of pages: 342-348
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/ijla.39881
Full text:
Paylaş:
International Journal of Language Academy
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.