E-ISSN:2342-0251

Namık Kemal Ve Anti-Tez Bağlamında Renan Müdâfaanâmesi


İslam âlemi çıkışından itibaren büyük bir ivme kazanarak dünyanın çok büyük bir kısmında hüküm sürerken birdenbire dengelerin değişmesi ile birlikte bilim ve sanatta Batı karşısında üstünlüğünü kaybeder. Osmanlı Devleti bağlamında ele alındığında Tanzimat sınırların zorlandığı bir dönemdir. Batılı aydın ve yazarlar bu dönemde İslamiyet’i kıyasıya eleştirirken Müslümanları da kendi dinlerini eleştirmeye zorlarlar. Özellikle bilim ve sanat alanında sanayi devriminden sonra üstünlüğü ele geçiren Batı, bu başarısını din ve inanç çerçevesinde ele alır. İslam âleminin bilim ve sanatta geri kalmışlığını din ile bağdaştırır. Onlara göre İslam dini bilim ve sanata engel olmaktadır. Bu aydınlar arasında görüşleri ile pozitivist akım için bir öncü olarak değerlendirilebilecek Ernest Renan’ın konferansı İslam âleminde büyük bir yankı uyandırır. Farklı ülkelerden ve farklı milletlerden İslam âlimleri, Renan’ın bu konferansında ileri sürdüğü iddialara reddiyeler yazarlar. Bu reddiyeler içerisinde Namık Kemal’in Renan Müdafaanamesi önemli bir yer tutmaktadır. Namık Kemal, Renan’ın konferansında dile getirdiği iddiaları İslam ve bilim ekseninde tarihi örneklerle çürütmeye çalışır. Bu makalede Namık Kemal’in bu reddiyeleri ele alınarak karşılaştırmalı bir çalışma yapılacaktır. Renan’ın her iddiasını tek tek ele alarak bazen İslam tarihinden örneklerle bazen duygusal açıklamalarla eleştirir. Renan reddiyeleri arasında önemli bir yere sahip olan Namık Kemal’in bu eseri gerek verilen cevaplarla gerekse Namık Kemal’in görüş ve düşünceleri çerçevesinde açıklanmaya çalışılacaktır. Bu çalışma, İslam ve bilim ekseninde yapılan tartışmalara anti-tez olarak sunulan bir eserin yerini ve önemini ortaya koymaya çalışmaktır.


Keywords


Namık Kemal, İslam ve bilim, Renan Müdâfaanâmesi, Ernest Renan, pozitivizm

Author: Ahmet USLU
Number of pages: 425-449
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/ijla.43545
Full text:
Share:
International Journal of Language Academy
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.