OKUMA GÜÇLÜĞÜ ÇEKEN ÖĞRENCİLERE İLİŞKİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖRÜŞLERİ: SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Author :
Abstract
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin okuma güçlüğü çeken öğrencilere ilişkin görüşlerini, bu öğrencilere yönelik uygulamalarını ve çözüm önerilerini derinlemesine incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından olgubilim çalışması deseni temelinde yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı ilkokullarda görev yapan ve ölçüt ile kartopu örnekleme yöntemleriyle belirlenen 10 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin okuma güçlüğünü yalnızca teknik okuma becerilerindeki yetersizliklerle açıklamadıklarını; aile desteği, motivasyon, öz yeterlik, dikkat süreçleri ve çevresel koşulların etkileşimiyle şekillenen çok boyutlu bir süreç olarak değerlendirdiklerini ortaya koymuştur. Öğretmenler, okuma güçlüğü yaşayan öğrencilerin akıcı okuma, heceleme, okuduğunu anlama ve dikkat süreçlerinde çeşitli sorunlar yaşadıklarını belirtmiştir. Bulgular ayrıca öğretmenlerin bu öğrencileri desteklemek amacıyla tekrarlı okuma, birebir çalışma, basitleştirilmiş metin kullanımı ve okuma anlama etkinlikleri gibi farklılaştırılmış uygulamalara başvurduklarını göstermiştir. Bununla birlikte müdahale süreçlerinde kanıta dayalı, sistematik ve teknoloji destekli uygulamaların sınırlı düzeyde kaldığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda öğretmenlerin kanıta dayalı müdahale uygulamaları ve teknoloji entegrasyonu konularında desteklenmesi; ailelere yönelik farkındalık çalışmalarının artırılması ve erken tanılama sistemlerinin güçlendirilmesi önerilmektedir.
Keywords
Abstract
This study aims to examine, in depth, classroom teachers’ views on students experiencing reading difficulties, the instructional practices they implement for these students, and their proposed solutions. The study was conducted within the framework of the phenomenological design, one of the qualitative research approaches. The study group consisted of 10 classroom teachers working in primary schools affiliated with the Ministry of National Education during the 2024–2025 academic year, selected through criterion and snowball sampling methods. The research data were collected through semi-structured interviews and analyzed using content analysis. The findings revealed that teachers did not explain reading difficulties solely in terms of deficiencies in technical reading skills; rather, they viewed them as a multidimensional phenomenon shaped by the interaction of family support, motivation, self-efficacy, attention processes, and environmental conditions. Teachers reported that students experiencing reading difficulties encountered problems with reading fluency, syllabication, reading comprehension, and attention. The findings also indicated that teachers employed differentiated instructional practices — such as repeated reading, one-to-one instruction, simplified texts, and reading-comprehension activities — to support these students. However, the use of evidence-based, systematic, and technology-supported intervention practices was found to be limited. Accordingly, it is recommended that teachers be supported in evidence-based intervention practices and technology integration, that awareness-raising activities for families be expanded, and that early identification systems be strengthened.