YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRENEN ÇOCUKLAR İÇİN WEİR’IN SOSYOBİLİŞSEL GEÇERLİK MODELİ ÇERÇEVESİNDE TÜRKÇE DİNLEME/İZLEME SINAV TASARIMI: A1 ÖRNEĞİ
Author :
Abstract
Dinleme, yabancı dil öğrenme sürecinde diğer dil becerilerinin gelişimini destekleyen temel becerilerden biri olmakla birlikte, doğrudan gözlemlenemeyen ve çok sayıda bilişsel ve bağlamsal değişkenden etkilenen yapısı nedeniyle ölçülmesi güç bir alandır. Bu çalışma, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen çocuklar için Weir’ın sosyobilişsel geçerlik modeli çerçevesinde A1 düzeyinde bir dinleme/izleme sınavının nasıl tasarlanabileceğini örneklendirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda öncelikle modelin aday özellikleri, bağlam geçerliği, teori geçerliği, puanlama geçerliği, ölçüte dayalı geçerlik ve sonuç geçerliği bileşenleri dinleme becerisi özelinde ele alınmış; ardından bu bileşenlerden hareketle örnek bir sınav geliştirilmiştir. Sınav, 11–14 yaş aralığındaki çocuk öğrenicilerin fiziksel, psikolojik ve deneyimsel özellikleri dikkate alınarak yapılandırılmıştır. Görevlerin amacı, içeriği, yönergeleri, yanıt formatları, metin uzunlukları, konuşma hızı, uygulama koşulları ve puanlama süreci bağlam geçerliği açısından belirlenmiştir. Teori geçerliğinin sağlanmasında Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi’nin A1 düzeyindeki sözlü kavrama tanımlayıcıları ile Field’in dinleme sürecine ilişkin bilişsel sınıflandırması esas alınmıştır. Günlük rutinler, aile, alışveriş ve kamusal alanlardaki basit iletişim durumları temelinde oluşturulan sınavda çoktan seçmeli, boşluk doldurma, eşleştirme, doğru-yanlış ve kısa cevaplı maddelere yer verilmiştir. Bu çerçevede beş dinleme metninden ve 16 maddeden oluşan, 40 dakikalık ölçüt dayanaklı bir sınav tasarlanmıştır. Bununla birlikte sınav bir örneklem üzerinde uygulanmadığından puanlama, ölçüte dayalı ve sonuç geçerliğine ilişkin sonsal ampirik kanıtlar sunulamamıştır. Çalışmanın, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde çocuklara yönelik dinleme sınavlarının sistematik biçimde geliştirilmesine ve sosyobilişsel geçerlik modelinin diğer dil becerilerine uyarlanmasına örnek oluşturması beklenmektedir.
Keywords
Abstract
Listening is one of the fundamental skills that support the development of other language skills in foreign language learning; however, because it is unobservable and is shaped by numerous cognitive and contextual variables, it is difficult to assess. This study aims to illustrate how an A1-level listening/viewing test can be designed for children learning Turkish as a foreign language within the framework of Weir’s socio-cognitive validity model. Accordingly, the components of the model, namely candidate characteristics, context validity, theory-based validity, scoring validity, criterion-related validity, and consequential validity, were first discussed in relation to listening, and an illustrative test was then developed based on these components. The test was designed to take into account the physical, psychological, and experiential characteristics of child learners aged 11–14. The purpose and content of the tasks, instructions, response formats, text lengths, speech rate, administration conditions, and scoring procedures were specified under context validity. To establish theory-based validity, the A1-level spoken reception descriptors of the Common European Framework of Reference for Languages and Field’s cognitive classification of the listening process served as the basis. The test included multiple-choice, gap-filling, matching, true-false, and short-answer items developed around everyday routines, family, shopping, and simple communicative situations in public settings. On this basis, a 40-minute criterion-referenced test consisting of five listening texts and 16 items was designed. However, as the test was not administered to a sample, post hoc empirical evidence regarding scoring, criterion-related, and consequential validity could not be provided. The study offers a model for the systematic development of listening tests for children in teaching Turkish as a foreign language and for adapting the socio-cognitive validity model to other language skills.
Keywords
Child learners, measurement and evaluation, listening skills, socio-cognitive validity model, teaching Turkish as a foreign language
