Author :
Abstract
Sürdürülebilir kalkınma, çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlarıyla sürdürülebilir yaşam biçimlerinin yanı sıra bilgi, beceri ve değerlerin geliştirilmesini gerektiren çok boyutlu bir yaklaşımdır. Bu doğrultuda Türkçe dersi, temel dil becerilerinin yanı sıra eleştirel düşünme, sorgulama, değer geliştirme ve toplumsal farkındalık süreçlerini destekleyerek sürdürülebilir kalkınma eğitimi için önemli bir öğrenme alanı sunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınma eğitimine yönelik düşüncelerini, sürdürülebilir kalkınma temalarını Türkçe öğretim sürecine nasıl yansıttıklarını, bu süreçte karşılaştıkları güçlükleri ve ihtiyaç duydukları destekleri belirlemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2025-2026 eğitim öğretim yılında Hakkâri il merkezindeki devlet ortaokullarında görev yapan 21 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış, elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin sürdürülebilir kalkınmayı çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlarıyla bütüncül bir kavram olarak değerlendirdiklerini, ancak sınıf içi uygulamalarda çevresel boyuta daha fazla yer verdiklerini göstermektedir. Öğretmenler sürdürülebilir kalkınma temalarını ağırlıklı olarak okuma metinleri, yaratıcı yazma, konuşma, tartışma, drama ve değerler eğitimi etkinlikleri aracılığıyla Türkçe öğretim sürecine yansıtmaktadır. Bunun yanında uygulamaya dönük etkinliklerin, disiplinler arası örneklerin ve güncel içeriklerin artırılması gerektiği ifade edilmiştir. Öğretmenler, öğrencilerin özellikle günlük yaşamla ilişkilendirilebilen çevresel konulara ilgi gösterdiklerini, etkileşimli ve uygulamalı etkinliklerin öğrenci katılımını ve farkındalığını artırdığını belirtmiştir. Buna karşılık zaman yetersizliği, öğretim materyali ve rehber kaynak eksikliği, müfredat yoğunluğu, sürdürülebilir kalkınmanın bazı boyutlarının soyut yapısı ve öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerindeki farklılıklar öğretim sürecini güçleştiren başlıca etmenler olarak öne çıkmıştır.
Keywords
Abstract
Sustainable development is a multidimensional approach that requires the development of sustainable lifestyles as well as knowledge, skills, and values across its environmental, social, and economic dimensions. In this regard, the Turkish language course provides an important learning area for sustainable development education by supporting not only basic language skills but also processes of critical thinking, inquiry, value development, and social awareness. The aim of this study is to determine Turkish language teachers’ views on sustainable development education, the ways in which they reflect sustainable development themes in the Turkish language teaching process, the difficulties they encounter in this process, and the support they need. The study was conducted using a case study design within the framework of a qualitative research approach. The study group consisted of 21 Turkish language teachers working in public secondary schools in Hakkâri city center during the 2025–2026 academic year. The data were collected through a semi-structured interview form, and the data obtained were analyzed using content analysis. The findings indicate that teachers perceive sustainable development as a holistic concept encompassing environmental, social, and economic dimensions; however, they give greater emphasis to the environmental dimension in classroom practices. Teachers reflect sustainable development themes in the Turkish language teaching process primarily through reading texts, creative writing, speaking, discussion, drama, and values education activities. In addition, teachers stated that practice-oriented activities, interdisciplinary examples, and up-to-date content should be increased. Teachers reported that students were particularly interested in environmental issues that could be related to everyday life and that interactive and practical activities increased student participation and awareness. In contrast, lack of time, insufficient instructional materials and guidance resources, curriculum overload, the abstract nature of some dimensions of sustainable development, and differences in students’ levels of readiness emerged as the main factors that make the teaching process more challenging.
Keywords
Sustainable development education, Turkish language teachers, Turkish language teaching
