MAUPASSANT’IN LE BONHEUR ADLI ESERİNİN TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN GIDEON TOURY’NİN EREK ODAKLI ÇEVİRİ KURAMI IŞIĞINDA ÇEVİRİ STRATEJİLERİ VE İŞLEMLERİ AÇISINDAN ÇÖZÜMLENMESİ

Author:

Number of pages: 266-281
Year-Number: 2020-34

Abstract

Çevirinin bir bilim dalı olarak kabul edilmesiyle birlikte çeviri kuramlarının da ortaya çıktığı görülmektedir. Böylelikle çeviri kuramları çerçevesinde çeviri incelemeleri yapılabilmektedir. Roman, şiir, tiyatro, öykü türlerinde yapılan çeviriler yazın çevirisi içinde yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, 19.yüzyıl Fransız edebiyatına öykü türünde damgasını vuran Guy de Maupassant’ın Le Bonheur isimli eserinin Türkçeye yapılmış üç farklı çevirisinin Gideon Toury’nin Erek Odaklı Çeviri Kuramı çerçevesinde çeviri stratejilerini dikkate alarak çözümlemesini yapmaktır. Ele aldığımız çeviri metinlerin Erek Odaklı çeviri kuramının “kabul edilebilirlik” kutbuna mı yoksa “yeterlilik” kutbuna mı uygun olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamız sonucunda üç farklı çevirmenin genellikle değiştirme, ekleme, çıkarma, ödünçleme, yerlileştirme stratejileri, çıkarım, genelleştirme, açımlama stratejilerine başvurduğu tespit edilmiştir. Ç2’i kaynak metne bağlılığından dolayı “yeterli çeviri” olarak; Ç1 ve Ç3’ü ise hedef dil ve kültüre uygunluğundan dolayı “kabul edilebilir çeviri” olarak nitelendirebiliriz. Çalışmamızla kısa öykü türünde yapılan çeviri çözümlemelerine katkıda bulunmayı, Toury’nin çeviri kuramındaki çeviri normlarına ve çevirmenin çeviri sürecindeki normlarına dikkat çekmeyi ayrıca kuramsal çeviri alanına katkı yapmayı amaçlamaktayız.

Keywords

Abstract

It is seen that translation theories have emerged with the acceptance of translation as a science. Thus, translation studies can be made within the frame of translation theories. Translations, which are made in novel, poetry, theater and story, are included in literary translation. The aim of this study is to analyze three different Turkish translations of Guy de Maupassant's Le Bonheur, which left his mark on the 19th century French literature in the genre of stories, within the framework of Gideon Toury's Target-Oriented Translation Theory. It is tried to determine whether the translated texts are compatible with the “adequacy” pole or the “acceptability” pole of the Target-Oriented Translation Theory. As a result of the study, it has been determined that three different translators generally benefit from transposition, changing, addition, borrowing, localization, subtraction, generalization strategies in translation texts. We can say that second translation text is “sufficient translation” due to its dependence on the source text while first and third translation text are “acceptable translations” due to their suitability to target language and its culture. With our study, we aim to contribute to the short-story type translation analysis, to draw attention to the translation norms in Toury's translation theory and to the translator’s norms in the translation process, and to contribute to the field of theoretical translation.

Keywords